میراحمدی
1397/6/19 دوشنبه حجت الاسلام والمسلمین میراحمدی مطرح کرد: نظام دو شورایی، بازنگری در نظریه مردم سالاری دینی رییس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان این که ایراداتی بر نظریه مردم سالاری دینی وارد است گفت: پیشنهاد بنده نظامی دو شورایی مشتمل بر شورای مجتهدان و شورای نمایندگان است که هم محتوا و هم ساختار برگرفته از متون فقهی باشد.
به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی هشتمین نشست از سلسله نشستهای چهلمین سالگرد انقلاب اسلامی با موضوع « انقلاب اسلامی و مردم سالاری دینی» با ارائه حجت الاسلام والمسلمین منصور میراحمدی (رییس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی) و دبیری علمی شریف لکزایی (مدیر گروه فلسفه سیاسی این پژوهشکده) در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.
حجت الاسلام والمسلمین میراحمدی با بیان این که بحث بنده تبیین دستاورد مفهومی و نظری در حوزه اندیشه ورزی نظری بعد از انقلاب اسلامی است، اظهار داشت: من تلاش کردم که مردم سالاری دینی را به عنوان یکی از دستاوردهای مهم مفهومی و نظری انقلاب ارائه کنم و بر تحولات عینی این مفهوم اشاره کنم.
وی افزود: در این بحث ابتدا مقدمات و پشتوانه نظری مردم سالاری دینی در ایران را بررسی می کنیم و سپس برداشت خود از مردم سالاری دینی را ارائه خواهم کرد و در ادامه الگوهای رقیب مردم سالاری دینی در جهان امروز را مورد ارزیابی قرار خواهیم داد.

مبانی فکری نظام مردم سالاری دینی 
رییس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی در اولین بحث خود انقلاب اسلامی را مبتنی بر مبانی فکری، اندیشه ای و فرهنگی خاص اسلام شیعی توصیف کرد و گفت: رویکردهای مختلفی نسبت به اسلام وجود دارد ولی رویکردی که به پشتوانه فکری انقلاب اسلامی تبدیل شد رویکرد نوگرایانه به دین بود که مؤلفه هایی خاصی دارد.
وی در بیان این ویژگی ها گفت: اولین ویژگی این نوع نگاه دین شناختی عبارت بود از رویکرد درون متنی که هر گونه نگاه به اسلام و تعریف آموزه های اسلامی از مسیر مراجعه مستقیم به متن عبور می کند و ما نمی توانیم نگاه برون متنی را پایه شناسایی آموزه ای دینی بدانیم و متن هم قرآن و سنت است.
حجت الاسلام والمسلمین میراحمدی دومین ویژگی را یک رویکرد زبان شناختی و زبانی به دین دانست و گفت: اگر نگاه ما متن محور بود باید به دنبال رویکرد زبانی برای تفسیر متن باشیم و این جا رویکردهای گوناگون زبانی مطرح است و بر همین اساس ویژگی ضرورت تفسیر دین و تفسیر بردار بودن متون دینی به میان می آیدکه بدون تفسیر متون دینی نمی توانیم به فهمی از دین برسیم.
وی ویژگی سوم رویکرد نوگرایانه به دین را حداکثری بودن دین دانست و گفت: این رویکرد دین را در دو عرصه فردی و اجتماعی زندگی دارای مرجعیت می دانست و مرجعیت دین را محدود به زندگی فردی نمی دانست.
رییس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی ویژگی دیگر در نگاه نوگرایانه به دین را مراجعه به متون دینی در عرصه محتوا نه ساختار دانست و گفت: این رویکرد معتقد است که ما باید در آموزه های دینی میان محتوا و ساختار تفکیک کنیم و در عرصه ساختار نباید انتظار ارائه ساختار ثابت از متون دینی داشته باشیم و چون محتوا ثابت است ساختار در شرایط مختلف بر اساس شرایط تغییر می کند.
وی با بیان این که ساختارها محصول فکر بشر است نه متون دینی، گفت: این چهار ویژگی پشتوانه فکری انقلاب اسلامی را نشان می‌دهد و با توجه به این پیش فرض ها در حوزه نظام سیاسی ما شاهد این هستیم که مفهومی به عنوان حکومت اسلامی مطرح می شود و بعد هم ایده مردم سالاری دینی مطرح می شود.

نظام مردم سالاری دینی جایگزین جمهوری اسلامی
حجت الاسلام والمسلمین میراحمدی در بحث دوم خود با اشاره به برداشتی که از مردم سالاری دینی دارد، اظهار داشت: نکته اول این است که انقلاب اسلامی نظامی که ارائه می کند ترکیبی از جمهوریت و اسلامیت است که بحث های زیادی را به دنبال داشته و ادبیات زیادی پیرامون آن شکل گرفته است.
وی افزود: چون پیش فرض رهبران فکری انقلاب این بود که محتوای دینی می تواند در ساختار بشری اتفاق بیفتد به همین خاطر امام بحث جمهوری را مطرح کرد و انقلاب اسلامی از نظر مفهومی عبور از نظریه سلطانی را فراهم ساخت.
رییس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی ادامه داد: اگر گفته شود که در دوره مشروطه هم چنین اتفاقی افتاده بود تفاوت بین مشروطه و انقلاب اسلامی این است که از حیث نظری انقلاب اسلامی در دو عرصه تقنین و رهبری این گذار صورت می گیرد ولی در مشروطه فقط در عرصه تقنین این اتفاق افتاد؛ بنابراین نظم جدیدی که در پرتو انقلاب اسلامی شکل گرفت مبتنی در جایگاه مردم در نظام سازی و تصمیم سازی است.
وی با اشاره به ضرورتی که ایجاب می کرد در دوران پس از رحلت امام(ره) مردم سالاری دینی مطرح شود و آیا این بحث عبور از جمهوری اسلامی است یا خیر ابراز داشت: مردم سالاری دینی نشأت گرفته از دو ضرورت داخلی و خارجی بود؛ در سطح داخلی بعد از رحلت امام و تحولاتی که در عرصه اقتصادی اتفاق افتاد بحث  توسعه سیاسی به مثابه امری ضروری مطرح شد که جامعه ایران نیازمند توسعه سیاسی است.
حجت الاسلام والمسلمین میراحمدی با بیان این که در نظام های جمهوری، مشارکت سیاسی مردم در سطح نظام سازی و ارکان آن و وارد شدن مردم در قانون گذاری است، گفت: در نظام های دموکراتیک به این مقدار از مشارکت مردم بسنده نمی کنند بلکه افزون بر آن، تداوم مدیریت مردم در اداره جامعه هم مد نظ قرار می گیرد و به همین دلیل گفته می شود جمهوری می تواند دموکراتیک باشد و می تواند غیر دموکراتیک باشد و اگر ما می خواهیم به سمت دموکراسی حرکت کنیم باید سازوکارها و زمینه های تداوم مشارکت مردم در اداره جامعه را فراهم کنیم.

مردم سالاری دینی رقیب لیبرال دموکراسی
وی ادامه داد: در عرصه خارجی هم طرح بحث مردم سالاری دینی از یک امر ضروری داخلی به مثابه یک امر ضروری در نظام بین الملل بود و ما در صدد ارائه الگویی از نظام سیاسی هستیم که رقیب لیبرال دموکراسی به مثابه الگوی برتر و غالب در نظام بین الملل است.
رییس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی گفت: بنابراین برای این که مردم سالاری دینی مورد تأیید رهبران دینی قرار گیرد، کسانی که از مردم سالاری دینی دفاع می کردند با این رویکرد دفاع می کردند که فقط و فقط زمانی می توان از مردم سالاری دینی سخن گفت که منظور از آن دموکراسی به مثابه روش باشد نه ارزش.
وی تصریح کرد: اگر دموکراسی را به مثابه ارزش تلقی کنیم با این نگاه قطعا اسلام آن را قبول ندارد و مردم سالاری دینی متناقض خواهد شد ولی اگر دموکراسی را به مثابه روش حکمرانی در نظر گرفتیم، مردم سالاری دینی ایده متناقضی نیست و تعبیر می شود به حکومتی که روش حکمرانی دموکراتیک را به رسمیت شناخته و می خواهد قوانین الهی را با روش دموکراتیک در جامعه پیاده کند.
حجت الاسلام والمسلمین میراحمدی با بیان این که این رویکرد، رویکرد غالب نظریه پردازان مردمسالاری دینی است، خاطرنشان کرد: این رویکرد اگر چه می تواند از مردم سالاری به عنوان یک ایده مفهومی منسجم یاد کند ولی ایرادهایی بر این رویکرد وارد است کهاز آن جمله این که نگاه ترکیبی بر آن حاکم می شود به این صورت که ما محتوای نظام را از دین می گیریم و ساختار را از عقل بشری و این عدم تناسب دارد.

ساختار و محتوای نظریه مردم سالاری دینی برگرفته از متون است
وی با اشاره به رویکرد خود نسبت به نظریه مردم سالاری دینی تصریح کرد: در مقابل این رویکرد من سعی کرده ام از یک رویکرد بسیط سخن بگویم که اگر ما می خواهیم مردم سالاری دینی را به عنوان یک نظریه مبتنی بر متون اسلامی یاد کنیم باید با مراجعه مستقیم به متون دینی نگاه کنیم و با نگاه اجتهادی به چند سؤال پاسخ دهیم.
رییس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی افزود: اولین سؤال این است که آیا متون دینی نظم مردمی را به رسمیت می شناسند که اگر پاسخ منفی باشد ما نمی توانیم از مردم سالاری دینی سخن بگوییم؛ ولی اگر پاسخ مثبت بود در قدم دوم باید به تبیین مؤلفه های مردمسالاری از نگاه قرآن و سنت بپردازیم و من در این جا دو مؤلفه «اقتدار جمعی» و «مشارکت مردمی» را برای مردم سالاری دینی از متون استخراج کرده ام.
وی سومین قدم را تبیین محدوده ها و مرز مفهومی دو مفهوم «اقتدار جمعی» و «مشارکت مردمی» با مراجعه به متون دینی دانست و گفت: قدم چهارم ترسیم الگویی از نظام سیاسی است که بتواند دو رکن مردم و دین را مشخص کند و تجلی این دو رکن در نظام سیاسی باشد که اگر مردمی است در چه نهادهایی و اگر دینی است در قالب چه نهادهایی متجلی می شود.

نظام دو شورایی؛ پیشنهادی برای نظام مردم سالاری دینی
حجت الاسلام والمسلمین میراحمدی با بیان این که پیشنهاد بنده برای نظام مردم سالاری دینی یک نظام دو شورایی است، گفت: شورای مجتهادان و شورای نمایندگان به عنوان دو نهاد شورایی است که یکی تجلی دین و دیگری تجلی مردم را در نظام سیاسی خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: بنابر تجربه ای که ما در این چهار دهه داشته ایم و برای برخی از ویژگی های جمهوری اسلامی نهادهایی را تشکیل داده ایم، در این نظام دو شورایی برخی از نهادها ذیل شورای مجتهدان جای می گیرد و برخی از نهادها ذیل شورای نمایندگان و نهادی مانند مجلس تشخیص مصلحت نظام تبدیل به شورای عالی مصلحت می شود.
رییس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی با بیان این که اگر نگاه بسیط به مردم سالاری دینی داشته باشیم نیاز نیست به سراغ اثبات سازگاری دموکراسی در غرب و اسلام برویم، اظهار کرد: در صورتی که اثبات کنیم متون دینی ما نوع خاصی از حاکمیت مردم را به رسمیت می شناسد باید خودمان دست به ساختار سازی بزنیم و ساختار متناسبی که هم مردمی بودن و هم اسلامی بودن نظام را تضمین کند ترسیم کنیم.

رقیب های نظام مردم سالاری دینی/ لیبرال دموکراسی مهمترین رقیب مردم سالار دینی است
وی در محور سوم بحث خود به الگوهای رقیب مردم سالاری دینی اشاره کرد و گفت: سه الگوی رقیب در برابر مردم سالاری دینی وجود دارد و باید این ها را شناسایی و چالش های خود را پاسخ دهد.
حجت الاسلام والمسلمین میراحمدی مهمترین رقیب مردم سالاری دینی در جهان را لیبرال دموکراسی عنوان کرد و افزود: در جهان اسلام دو الگوی رقیب وجود دارد که یکی الگوی نظام سیاسی دینی رادیکال و ایدئولوژیک است که نگاه نوگرایانه به دین ندارد و تفکیک میان محتوا و ساختار را قبول ندارد که نمونه آن را در داعش مشاهده کردیم.
وی افزود: الگوی دیگر که ظرفیت زیادی دارد الگوی دولت سکولار است که دولتی است که اگر چه دین را به طور کامل نفی نمی کند ولی با یک نگاه تجدد گرایانه دین را به ماهیت فردی تقلیل می دهد و بر این باور است که دین فقط می تواند ارزش های ثابت برای زندگی جمعی اراده کند و نمی تواند به عنوان مبنای قانون گذاری در شرایط امروز واقع شود.
رییس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی خاطرنشان کرد: مردمسالاری دینی در این میانه از یک سو بر این باور است که دین علاوه بر تبیین ارزش های فردی و جمعی قادر به قانون گذاری هم هست ولی از طرف دیگر دین را فقط در بخش محتوا مؤثر می داند و معتقد است که در ساختار باید از امکانات و بشری استفاده کرد.
وی گفت: موفقیت الگوی مردم سالاری دینی این است که می تواند چالش هایی که از ناحیه الگوهای رقیب مطرح می شود را پاسخ گوید و انقلاب اسلامی با پشتوانه نگاه نوگرایانه به دین در صدد ارائه الگویی از  نظام اسلامی است که هم محتوا و هم ساختار در مردم سالاری دینی برگرفته از متون است.

رأی مردم نه مشروعیت آور است و نه مقبولیت را نشان می دهد
حجت الاسلام والمسلمین میراحمدی در بخش پرسش و پاسخ با بیان این که رأی مردم نه مشروعیت آور است و نه مقبولیت را نشان می دهد، گفت: در مقام ثبوت، جعل حاکم هیچ ربطی به رأی مردم ندارد بلکه رأی مردم اجازه ای است که برای فعلیت یافتن حاکمیت فقیه و روی کار آمدن و تداوم حاکمیت لازم است بنابراین رأی مردم پشتوانه فقهی دارد و صرفا بشری نیست.
وی ادامه داد: حکومت ولی فقیه یک بحث نظری و محتوایی است که می تواند در ساختارهای مختلف شکل بگیرد و در نظام مردم سالاری دینی از طریق رأی مردم به فعلیت می رسد.
 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ
آخرین اخبار دفتر تبلیغات اسلامی

نشست «بررسی ابعاد FATF و مباحث پیرامون آن» برگزار شد
نشست «بررسی ابعاد FATF و مباحث پیرامون آن» با حضور نماینده‌ مردم قم در مجلس شورای اسلامی در مؤسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه برگزار شد.

تقدیر و تشکر معاون ارتباطات حوزوی دفتر مقام معظم رهبری از فعالیت های دفتر تهران
جلسه ای با حضور حجت الاسلام والمسلمین مروی «معاون ارتباطات حوزوی دفتر مقام معظم رهبری» و حجت الاسلام والمسلمین محمد شیخ‌الاسلامی «رییس دفتر تبلیغات اسلامی نمایندگی تهران» برگزار شد.

کارگاه آموزشی «اتهامات سلفیت بر علیه مذاهب اسلامی» برگزار شد
به همت دفتر تبلیغات اسلامی شعبه جنوب شرق کشور کارگاه آموزشی با موضوع «اتهامات سلفیت علیه مذاهب اسلامی» در شهرستان ایرانشهر برگزار شد.

نسخه الکترونیکی کتاب «کرانه‌های اجتهاد» منتشر شد
رئیس اداره پژوهش اداره کل آموزش دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی از انتشار نسخه الکترونیکی کتاب «کرانه‌های اجتهاد» خبر داد.

نشست «نقش فضای مجازی و رسانه در پیشبرد اهداف دشمن» بر‌گزار شد
نشست «نقش فضای مجازی و رسانه در پیشبرد اهداف دشمن» به همت موسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه بر‌گزار شد.

معرفی آثار منتشر شده علامه طباطبایی در بوستان کتاب
همزمان با آغاز هفته کتاب و کتاب‌خوانی، مؤسسه بوستان کتاب آثار منتشر شده علامه طباطبایی در این مؤسسه را معرفی کرد.

کتاب «سیره معصومان(ع) در فقرزدایی» منتشر شد
کتاب «سیره معصومان(ع) در فقرزدایی» به همت پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت(ع) پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی منتشر شد.

حضور آثار رسانه ای دفتر تبلیغات اسلامی در جشنواره های داخلی و بین المللی
رییس اداره اطلاع رسانی و فعالیت های رسانه ای معاونت فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی از راهیابی تولیدات رسانه ای این اداره به جشنواره های معتبر داخلی و بین المللی خبر داد.

حضور مبلغان شعبه خراسان رضوی در ایستگاه‌های استقبال از زائران پیاده امام رضا(ع)
مبلغان دفتر تبلیغات اسلامی همزمان با ایام شهادت امام رضا(ع) و حرکت کاروان‌های پیاده زائران رضوی به مشهد مقدس، به ارائه خدمات فرهنگی - تبلیغی پرداختند.

هشتمین جلسه کمیته نمایشگاهی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد
هشتمین جلسه کمیته نمایشگاهی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم ویژه بررسی برنامه‌ کمیته‌های مربوطه برگزار شد.

گزارش تصویری
Guest (PortalGuest)

پورتال اطلاع رسانی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
مجری سایت : شرکت سیگما